Αυτή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας θέλησα να εστιάσω στην παγκοσμιότητα της ψυχικής υγείας. Παγκοσμιότητα με την έννοια ότι όλοι βιώνουμε συναισθήματα και προκλήσεις στη ζωή, ανεξάρτητα από το πού βρισκόμαστε, το υπόβαθρό μας ή την κατάσταση της ζωής μας.
Τούτου λεχθέντος, σήμερα, θα μπορούσαμε να αφιερώσουμε μια στιγμή και να σκεφτούμε ότι είμαστε όλοι συνδεδεμένοι σε μια κοινή βάση, είτε το θέλουμε είτε όχι. Τα συναισθήματα.
Και αυτή η κοινή βάση ισχύει και για τους θεραπευτές. Αυτοί οι επαγγελματίες επεξεργάζονται συνεχώς συναισθήματα. Και κυρίως όχι τα δικά τους. Έτσι, σήμερα ένιωσα ότι ήταν σωστό να τους δώσω λίγο χώρο και στα συναισθήματά τους. Απλώς για να τους ευχαριστήσω για όλη τη δουλειά που έχουν κάνει.
Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποίησα το προφίλ μου στο Instagram για να ρωτήσω κάθε ενδιαφερόμενο ακόλουθο: «Αν μπορούσατε να ρωτήσετε τον θεραπευτή σας οτιδήποτε για τον εαυτό του και την ψυχική του υγεία, τι θα τον ρωτούσατε;».
Ορίστε τι έλαβα:
- Πληγώνεστε;
- Νιώθετε πίεση από την προσδοκία να τα έχετε όλα τακτοποιημένα;
- Νιώθετε πίεση να είστε τέλειοι;
- Έχετε θεραπευτή; Ποιος ακούει την ιστορία σας;
- Πώς καταφέρνετε να απορροφάτε όλα τα αρνητικά πράγματα/την αρνητικότητα και τις δύσκολες ιστορίες που σας λένε οι άνθρωποι καθημερινά;
- Πώς μπορείτε να επεξεργάζεστε τις ιστορίες των ανθρώπων για να μην επηρεάζουν τη διάθεσή σας;
- Πώς καταφέρνετε να μην επηρεάζεστε και να μην εμπλέκεστε στα προβλήματα των ασθενών σας;
- Είναι πρόκληση να μην μεταφέρετε τα προβλήματα των ασθενών σας στην προσωπική σας ζωή;
- Θυμώνετε και γίνεστε αγενείς προς τους ανθρώπους;
- Πώς βρίσκετε χρόνο;
- Πόσο συχνά σας ρωτούν οι άνθρωποι πώς νιώθετε στην προσωπική σας ζωή;
- Πόσο συχνά εστιάζετε στα συναισθήματα των άλλων περισσότερο από τα δικά σας στην προσωπική σας ζωή;
- Πώς αντιμετωπίσατε τον πόνο και την απώλεια στη ζωή σας;
- Υπάρχουν συνεδρίες που σας βοηθούν κι εσάς;
- Πώς καταφέρνετε να μην ενεργοποιείστε συναισθηματικά;
- Παλεύετε με έντονα συναισθήματα όπως εγώ;
- Εφαρμόζετε όλες τις συμβουλές που μου δίνετε στην προσωπική σας ζωή;
- Πόσο από αυτή τη δουλειά γίνεται για χρήματα και πόσο για να βοηθήσετε πραγματικά τους ανθρώπους;
Δεν μπορώ να απαντήσω εκ μέρους του μυαλού κάθε θεραπευτή, αλλά πιστεύοντας πραγματικά στη δύναμη της σύνδεσης με τους ανθρώπους όταν μοιράζονται, θα προσπαθήσω να δώσω κάποιες απαντήσεις εξηγώντας πώς λειτουργούν τα πράγματα στο δικό μου μυαλό.
Πληγώνεστε;
Ναι, πληγώνομαι. Βιώνω συναισθήματα με τον ίδιο τρόπο που το κάνετε κι εσείς. Τα δύσκολα και τα συναρπαστικά. Όλα.
Πόσο συχνά σας ρωτούν οι άνθρωποι πώς νιώθετε στην προσωπική σας ζωή; Πόσο συχνά εστιάζετε στα συναισθήματα των άλλων περισσότερο από τα δικά σας στην προσωπική σας ζωή;
Οι στενοί μου φίλοι με ρωτούν συχνά. Δεν θα σταματήσουν μέχρι να τους πω πώς νιώθω και τους είμαι εξαιρετικά ευγνώμων. Οι άνθρωποι που απλώς γνωρίζουν τι κάνω για δουλειά τείνουν συνήθως να μοιράζονται περισσότερο παρά να με ρωτούν για τα συναισθήματά μου. Ωστόσο, πρέπει να παραδεχτώ ότι μερικές φορές αυτό είναι εν μέρει «λάθος» μου, καθώς έχω συνηθίσει περισσότερο να ρωτάω τους άλλους για τον εαυτό τους παρά να τους αφήνω να ρωτούν για μένα. Έχω γίνει πολύ καλύτερη σε αυτό, παρατηρώντας και μειώνοντας συνεχώς αυτή τη συμπεριφορά, γιατί πάντα είναι πιο ωραίο να ακούς και να μοιράζεσαι.
Νιώθετε πίεση από την προσδοκία να τα έχετε όλα τακτοποιημένα; Νιώθετε πίεση να είστε τέλειοι;
Στην αρχή της καριέρας μου, ναι. Ασκούσα υπερβολική πίεση στον εαυτό μου επαγγελματικά και προσωπικά. Σχόλια όπως «Εσείς ως ψυχολόγος θα έπρεπε να γνωρίζετε…» δεν βοηθούσαν. Τότε κατάλαβα ότι αυτό ήταν αντιπαραγωγικό και μη ρεαλιστικό. Δεν θα τα έχω όλα τακτοποιημένα και αυτό είναι εντάξει. Γιατί αυτό με κάνει άνθρωπο και οι πελάτες έρχονται να συνεργαστούν με κάποιον που πάνω απ’ όλα είναι άνθρωπος. Γιατί οι φίλοι μου θέλουν να έχουν έναν φίλο και όχι ένα ρομπότ. Το να προσποιούμαι ένα πρόσωπο που δεν βιώνει επίσης συναισθήματα, απώλειες και αποτυχίες θα δημιουργούσε μόνο απόσταση και όχι μια υγιή σχέση. Αυτή η προσδοκία ανακύπτει ξανά και ξανά σε διάφορους τομείς της ζωής μου, αλλά έχω μάθει να την υποβαθμίζω, καθώς υπάρχουν πολύ καλύτερα πράγματα να ακούσω.
Έχετε θεραπευτή; Ποιος ακούει την ιστορία σας;
Ναι, έχω θεραπευτή και επόπτη. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε κλινική περίπτωση που αναλαμβάνω, τη συζητώ με τον επόπτη μου για να βεβαιωθώ ότι συμφωνούμε στην προσέγγιση που μπορώ να ακολουθήσω στο θεραπευτικό τους ταξίδι. Επομένως, ο επόπτης μου είναι το άτομο με το οποίο συζητώ καθαρά επαγγελματικές πτυχές της δουλειάς μου και τα επόμενα βήματα στο θεραπευτικό πρωτόκολλο κάθε πελάτη. Από την άλλη πλευρά, έχω τον θεραπευτή μου, ο οποίος είναι το άτομο που ακούει την ιστορία μου και τους αγώνες μου. Αυτό είναι το άτομο που υποστηρίζει την επούλωση και τη συναισθηματική μου επεξεργασία των πραγμάτων που ακούω στη δουλειά μου, αλλά και των πραγμάτων που βιώνω στην προσωπική μου ζωή.
Θυμώνετε και γίνεστε αγενείς προς τους ανθρώπους;
Ναι, συμβαίνει. Όπως ανέφερα παραπάνω, βιώνω όλα τα συναισθήματα με τον ίδιο τρόπο που το κάνει ο καθένας. Έχω τα όριά μου και στην προσωπική μου ζωή, όταν λαμβάνω σχόλια που αντιλαμβάνομαι ως αγενή, φροντίζω να δείξω τον εκνευρισμό μου. Στόχος μου δεν είναι να πληγώσω τον άλλο, αλλά να του δείξω ότι αυτό δεν είναι αποδεκτό και με πληγώνει. Μερικές φορές δυσκολεύομαι να το εκφράσω, γιατί βραχυπρόθεσμα είναι πιο εύκολο να το καταπιέσω. Για παράδειγμα, θυμώνω όταν πιστεύω ότι μου φέρθηκαν άδικα και όταν δεν το εκφράζω διεκδικητικά εκείνη τη στιγμή, τείνει να εκραγεί αργότερα με μια δυνητικά αγενή έκφραση. Σε αυτές τις περιπτώσεις συνήθως προσπαθώ να επεξεργαστώ εκ των υστέρων τι συνέβη, χωρίς να κατηγορώ τον εαυτό μου, και να κατανοήσω ποια συναισθηματική μου ανάγκη δεν ικανοποιήθηκε. Προσεγγίζω το άτομο με το οποίο είχα αλληλεπιδράσει και προσπαθώ να επικοινωνήσω τι μου συνέβη, θέτοντας ενδεχομένως μια καλύτερη βάση επικοινωνίας και ορίων.
Πώς μπορείτε να επεξεργάζεστε τις ιστορίες των ανθρώπων για να μην επηρεάζουν τη διάθεσή σας; Πώς καταφέρνετε να μην επηρεάζεστε και να μην εμπλέκεστε στα προβλήματα των ασθενών σας; Πώς καταφέρνετε να απορροφάτε όλα τα αρνητικά πράγματα/την αρνητικότητα και τις δύσκολες ιστορίες που σας λένε οι άνθρωποι καθημερινά; Πώς καταφέρνετε να μην ενεργοποιείστε συναισθηματικά; Είναι πρόκληση να μην μεταφέρετε τα προβλήματα των ασθενών σας στην προσωπική σας ζωή;
Η απλή απάντηση εδώ είναι ότι η διάθεσή μου επηρεάζεται. Δεν υπάρχει μαγικό χάπι που να με κάνει να σταματήσω να βιώνω συναισθήματα όταν ακούω δύσκολα πράγματα. Στην αρχή της καριέρας μου, ξόδευα τεράστια ποσότητα συναισθηματικής ενέργειας για να αποφύγω να βιώνω όλα τα οδυνηρά συναισθήματα στα οποία εκτιθόμουν, αλλά αυτό δεν λειτουργούσε καθόλου. Γιατί επηρεαζόμουν ούτως ή άλλως και επιπλέον ξόδευα τεράστια ποσότητα ενέργειας σε έναν μη ρεαλιστικό στόχο, που ήταν να μην νιώθω. Αργότερα, μέσα από πολλές ώρες εκπαίδευσης και θεραπείας, συνειδητοποίησα ότι δεν μπορούμε να σταματήσουμε να νιώθουμε, οπότε μπορούμε κάλλιστα να καθίσουμε με αυτά τα συναισθήματα και να τα επεξεργαστούμε καλύτερα μέχρι το σημείο που θα νιώθουμε πιο άνετα με αυτά. Έτσι, ναι, απορροφώ πολλά συναισθήματα μέσω της δουλειάς μου, αλλά αντί να τα φοβάμαι, τα αναγνωρίζω, ελέγχω από πού προέρχονται και μετά προσπαθώ να τα φροντίσω, βοηθώντας τα να ηρεμήσουν αντί να τα καταπιέζω. Αυτό μπορεί να σημαίνει να πάω για μια βόλτα, να μιλήσω σε έναν φίλο, να συναντήσω τον θεραπευτή μου, να προγραμματίσω μια διασκεδαστική δραστηριότητα ή να θυμηθώ τι με βοήθησε την τελευταία φορά που ένιωσα έτσι. Χρόνο με τον χρόνο και συνεδρία με τη συνεδρία, έγινα πιο ενήμερη για τους παράγοντες που με ενεργοποιούν και έμαθα πώς να απελευθερώνω τα συναισθήματα πιο αποτελεσματικά, πιο γρήγορα και πιο υγιεινά.
Όσον αφορά την εμπλοκή στην προσωπική μου ζωή, η απλή απάντηση εδώ είναι για άλλη μια φορά, ναι, είναι πρόκληση. Δεν είναι ότι θα μεταφέρω τις ιστορίες των πελατών στην προσωπική μου ζωή, γιατί έχω μάθει να αποδέχομαι ότι μπορούμε να δουλέψουμε πολλά πράγματα στη θεραπεία, αλλά μετά από αυτό η ζωή κάθε πελάτη είναι στα χέρια του. Επομένως, η αποσύνδεση από τις ιστορίες τους όταν βρισκόμαστε εκτός του θεραπευτικού χώρου, πιστεύω ότι δίνει σε αυτούς και σε μένα την ευθύνη του θεραπευτικού μας μέρους. Σε αυτούς να εργαστούν ανεξάρτητα στους θεραπευτικούς τους στόχους και σε μένα να διατηρήσω την ψυχική μου υγεία για να τους υποστηρίξω αποτελεσματικά. Ωστόσο, αυτό που είναι πράγματι πρόκληση είναι ότι είναι πιθανό να νιώθω συναισθηματικά κουρασμένη μετά από μια εργάσιμη ημέρα και επομένως η συναισθηματική διαθεσιμότητα που θα έχω μετά για τους κοντινούς μου ανθρώπους, είτε φίλους, οικογένεια ή συντρόφους, θα είναι μειωμένη. Γι’ αυτό προσπαθώ πάντα να έχω έναν συγκεκριμένο αριθμό συνεδριών την εβδομάδα και αρκετό χρόνο για να επεξεργάζομαι τα συναισθήματά μου και να αναπληρώνω σωματικά και συναισθηματικά.
Πώς βρίσκετε χρόνο;
Προσπαθώ να έχω μια εργάσιμη ημέρα χωρίς συνεδρίες, απλώς για να επεξεργαστώ όσα συνέβησαν τις άλλες εργάσιμες ημέρες, να κάνω μικρά διαλείμματα διακοπών και να κρατάω τα Σαββατοκύριακά μου εκτός δουλειάς. Μου αρέσει επίσης να δίνω προτεραιότητα όχι μόνο σε εργασίες που σχετίζονται με τη δουλειά, αλλά και σε εργασίες που σχετίζονται με τη διασκέδαση. Για να το κάνω αυτό, προσπαθώ να αναθέτω κάποιες εργασίες και να διαγράφω αυτές που δεν θεωρώ σημαντικές και επείγουσες.
Πώς αντιμετωπίσατε τον πόνο και την απώλεια στη ζωή σας;
Οι καρδιοχτυπιές και οι απώλειες ήταν πολύ δύσκολες φάσεις για μένα, όπως ακριβώς είναι για όλους μας. Έπρεπε να δώσω στον εαυτό μου πολλή υποστήριξη εξωτερικά και εσωτερικά. Έπρεπε να τις επεξεργαστώ για πολύ καιρό και να κάτσω με τη δυσφορία που μου προκαλούσαν. Η θεραπεία με βοήθησε πολύ να το ομαλοποιήσω, να εντοπίσω μοτίβα που δεν με βοηθούσαν και σιγά σιγά να προχωρήσω δημιουργώντας νέα μοτίβα.
Υπάρχουν συνεδρίες που σας βοηθούν κι εσάς;
Υπάρχουν συνεδρίες όπου κάνω μια σύνδεση, μια συνειδητοποίηση ή μια σκέψη για τον εαυτό μου που δεν είχα κάνει πριν, οπότε με αυτόν τον τρόπο με βοηθούν μερικές φορές γιατί γνωρίζω καλύτερα τον εαυτό μου. Αν συμβεί αυτό, σημειώνω τη σκέψη για να βεβαιωθώ ότι θα την επεξεργαστώ αργότερα, ώστε να μην καταλαμβάνω χώρο στο δωμάτιο του πελάτη και στην επεξεργασία.
Εφαρμόζετε όλες τις συμβουλές που μου δίνετε στην προσωπική σας ζωή;
Προσπαθώ, μερικές φορές λειτουργεί και μερικές φορές όχι. Προσπαθώ να είμαι συμπονετική σε αυτό, με τον ίδιο τρόπο που σας συμβουλεύω να είστε όταν κάτι δεν λειτουργεί.
Πόσο από αυτή τη δουλειά γίνεται για χρήματα και πόσο για να βοηθήσετε πραγματικά τους ανθρώπους;
Αυτή η δουλειά, όπως κάθε άλλη δουλειά, είναι μια εργασία που κάνουν οι άνθρωποι για να συντηρηθούν οικονομικά. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι φιλανθρωπία και οι άνθρωποι πρέπει να πληρώνονται. Είναι μια υπηρεσία που έχουμε εκπαιδευτεί να παρέχουμε και αυτό δεν χρειάζεται να είναι αντίθετο με το να βοηθάμε τους ανθρώπους. Τα δύο πράγματα μπορούν και πρέπει να συνυπάρχουν για να συνεχίσουν οι άνθρωποι να προσφέρουν αυτές τις υπηρεσίες. Όπως είπα…
Αυτοί οι επαγγελματίες επεξεργάζονται συνεχώς συναισθήματα. Και κυρίως όχι τα δικά τους. Έτσι, σήμερα ένιωσα ότι ήταν σωστό να τους δώσω λίγο χώρο και στα συναισθήματά τους. Απλώς για να τους ευχαριστήσω για όλη τη δουλειά που έχουν κάνει.
Σας ευχαριστώ για τις καταπληκτικές ερωτήσεις σας. Ελπίζω αυτή η κοινή χρήση να μας έφερε πιο κοντά και να μας συνέδεσε ακόμα περισσότερο για αυτήν την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας του 2024!
Γράφτηκε από την Αλεξάνδρα Συμεωνίδου, MSc.
Τι ακολουθεί;
Εάν εσείς, ο σύντροφός σας, ένας φίλος ή ένας συγγενής αντιμετωπίζετε ψυχολογικούς αγώνες, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου και να ξεκινήσετε το δικό σας θεραπευτικό ταξίδι.
